Op een zomerse zondag hoor je in Beekbergen en Loenen een fluit die daar niet meer thuishoort en toch precies past. Vanaf Apeldoorn rijdt een stoomtrein over een oude spoorlijn naar Dieren, gereden door vrijwilligers en met materieel dat uit een ander tijdperk komt. Voor de streek is het een van de leukste uitjes die er zijn.
De lijn
De spoorlijn tussen Apeldoorn en Dieren werd eind negentiende eeuw aangelegd en is ongeveer tweeëntwintig kilometer lang. Het reizigersvervoer verdween na de oorlog en het goederenvervoer hield het nog decennia vol. Sinds de jaren zeventig rijdt er een museumbedrijf, opgericht door vrijwilligers die de lijn en het materieel wilden behouden. De route staat ook bekend als de koningslijn, naar de oorspronkelijke verbinding waarvan hij deel uitmaakte.
De route
- Vertrek in Apeldoorn, naast het gewone station.
- Door de bosrand langs Lieren en Beekbergen.
- Langs Loenen, waar de Veluwse beken en de waterval in de buurt liggen.
- Via Eerbeek naar het eindpunt in Dieren aan de IJssel.
Het depot in Beekbergen
In Beekbergen ligt het depot met de loods, de draaischijf en de werkplaats. Daar staan de locomotieven en rijtuigen, en daar wordt het onderhoud gedaan. Het is te bezoeken en het is voor veel bezoekers het interessantste deel van de dag, want je ziet van dichtbij hoe zo’n machine in elkaar zit en hoeveel werk het is om hem te laten rijden. De verzameling rijdende stoomlocomotieven is een van de grootste van Europa.
Wanneer er gereden wordt
Er wordt gereden volgens een vast schema in het zomerseizoen, met extra ritten in de schoolvakanties en rond bijzondere dagen. Buiten dat seizoen staat het materieel binnen en wordt er gewerkt aan het onderhoud. Kijk dus vooraf welke dagen er gereden wordt en of je een plek moet reserveren, want op mooie dagen zit de trein vol.
Een dag ervan maken
De klassieke aanpak is heen met de stoomtrein en terug met de gewone trein, of andersom. Vanuit Dieren rijden treinen richting Zutphen en Arnhem, wat je terug bij het station in Apeldoorn brengt. Wie liever buiten blijft, stapt in Beekbergen of Loenen uit en wandelt of fietst een stuk door het bos voordat hij weer instapt.
Met kinderen
Een stoomtrein is voor kinderen bijna niet stuk te krijgen, mits je rekening houdt met de rijtijd. Kies een korte rit of een traject met een tussenstop, want een uur stil zitten is voor kleintjes lang. Ramen mogen op sommige rijtuigen open, en dat betekent roet en rook, dus geen witte kleding. Bij het depot kunnen ze rondlopen en dichtbij de machines komen, en dat is meestal het hoogtepunt.
Vrijwilligerswerk
Alles draait op vrijwilligers, van machinist en stoker tot conducteur, monteur en kaartverkoper. Er is voortdurend behoefte aan mensen, en niet alleen aan techneuten. Wie in Apeldoorn of een van de dorpen woont en iets met techniek, geschiedenis of gastvrijheid heeft, kan er terecht. Het is een van de weinige plekken waar je nog kunt leren hoe je een stoomlocomotief bedient.
Combineren met de omgeving
Rond de lijn liggen de dorpen aan de oostkant van de Veluwe, met de bossen van Beekbergen en Loenen en de sprengenbeken die daar door het landschap lopen. Een dag stoomtrein laat zich dus makkelijk combineren met een wandeling naar de Loenense waterval of met een fietstocht langs het Apeldoorns Kanaal, dat parallel aan een deel van de route ligt.
Praktisch
Het vertrekpunt in Apeldoorn ligt naast het gewone station, dus met de trein ben je er meteen. Kaarten koop je vooraf of aan het loket, en op drukke dagen is reserveren verstandig. Neem contant geld mee voor het depot en houd er rekening mee dat de perrons en rijtuigen historisch zijn, dus niet overal even makkelijk toegankelijk met een rolstoel of een grote kinderwagen.
