Voor mountainbikers is de Veluwe een van de beste gebieden van Nederland, en Apeldoorn ligt er middenin. Zandpaden, hoogteverschillen, bochtige singletracks en bos dat kilometers doorloopt. Wat elders met kunst en vliegwerk wordt aangelegd, ligt hier gewoon. Wel gelden er regels, en die zijn er niet voor niets.
Het terrein
De ondergrond is zand, van vast en snel tot mul en zwaar. Dat maakt het rijden technischer dan op een verharde route, want de grip verandert per bocht en per seizoen. Daarbij komen de hoogteverschillen van de stuwwal, met korte steile klimmetjes en afdalingen die op sommige plekken serieus tempo opleveren. Voor Nederlandse begrippen is dat uniek.
De Zandenwoudroute
De bekendste uitgezette route bij Apeldoorn is het Zandenwoud, dat begint bij ’t Leesten aan de kant van Ugchelen. Vanaf daar loopt hij over Hoog Buurlo, langs Radio Kootwijk en Hoenderloo en via Varenna weer terug. Het zijn drie lussen die je los kunt rijden of aan elkaar kunt knopen, zodat je zelf bepaalt of het een uurtje wordt of een halve dag. De borden en pijlen staan er in overleg met de terreinbeheerder, en ze houden fietsers uit de kwetsbare stukken en weg van de wandelpaden. Rijd die markering en steek niet dwars door het bos.
De regels
- Blijf op de aangewezen mountainbikeroutes en fiets niet buiten de paden.
- Wandelaars, ruiters en spelende kinderen hebben voorrang.
- Matig je snelheid bij onoverzichtelijke bochten en bij drukte.
- In sommige gebieden geldt een verbod of een beperking rond broedseizoen of bronsttijd.
- Neem je afval mee terug, ook bandjes en gelverpakkingen.
Wanneer je rijdt
Vroeg in de ochtend is het rustigst en dan zie je bovendien het meeste wild. In het weekend en in de vakanties is het druk op de bekende routes, zeker bij mooi weer. Na een regenperiode is het zand vast en snel, in een droge zomer wordt het mul en zwaar. In de winter kan het pad bevroren zijn, en dat is dan verrassend snel maar ook glad.
Het Kroondomein is niet het hele jaar open
Ten noorden van de stad ligt Kroondomein Het Loo, en dat gebied gaat in de herfst grotendeels dicht. Van half september tot het einde van het jaar is het overgrote deel gesloten voor fietsers en wandelaars, omdat de edelherten dan in de bronst zijn en de rest van het wild rust nodig heeft. Er blijft een beperkt net van brede wegen open waar je doorheen mag, maar de smalle paadjes waar het je om te doen is liggen er niet bij. Kijk dus voor je vertrekt of je route erdoorheen loopt, want een dichte slagboom halverwege is een vervelende verrassing.
Wild op de route
Op de Veluwe leven edelherten, wilde zwijnen en reeën. Ze zijn er, ook als je ze niet ziet. Een zwijn met biggen wil je niet verrassen, dus maak geluid als je een dichtbegroeid stuk in rijdt. In het najaar loopt het bronstseizoen van de herten, en dan is het verstandig om de aangegeven adviezen op te volgen en zeker in de schemering afstand te houden.
Materiaal
Een mountainbike met brede banden is op het zand een groot verschil met een gravelfiets. Neem gereedschap, een reserveband en een pomp mee, want in het bos sta je alleen. Water is onderweg niet te krijgen. Rijd met verlichting als je in de schemering wilt starten of eindigen, en laat iemand weten welke route je rijdt.
Beginnen met mountainbiken
De kortste routes zijn ook voor beginners te doen, mits je rustig rijdt en de zandpassages met een vlakke rug en losse armen aanpakt. In de regio zijn er clubs en groepen die gezamenlijke ritten organiseren, en die kennen de routes die bij het niveau passen. Dat is een veel prettiger start dan zelf de zwaarste route uitzoeken.
Met kinderen
Voor kinderen is het bos rond Apeldoorn een geweldige speeltuin op de fiets, mits je de route aanpast. Kies de korte lussen, vermijd de steilste afdalingen en zorg voor een helm. Er zijn ook pumptracks en oefenplekken in en rond de stad waar kinderen techniek kunnen oefenen zonder dat er een lange rit aan vastzit.
Onderhoud van de routes
Het Zandenwoud is er gekomen doordat Staatsbosbeheer en twee Apeldoornse verenigingen, Mountainbike Club Bar-End en AR&TV de Adelaar, er samen aan getrokken hebben. Zo werkt het onderhoud nog steeds. De kwaliteit van een route hangt af van mensen die er in hun vrije tijd met een schep staan, en wie regelmatig rijdt kan zich daarvoor melden. Het is bovendien de beste manier om te begrijpen waarom een route loopt zoals hij loopt en waarom bepaalde stukken dicht zitten.
