Midden in Apeldoorn staat een gebouw waar drie dingen samenkomen die elders vaak los van elkaar bestaan. CODA is museum, bibliotheek en archief in een, en dat maakt het een plek waar je zowel voor een tentoonstelling als voor een boek of een stamboomvraag naartoe gaat. Voor de stad is het het culturele middelpunt.
Het museum
Het museum richt zich op hedendaagse beeldende kunst, mode en sieraden. Dat laatste is waar CODA landelijk om bekendstaat, want de collectie hedendaagse sieraden van ontwerpers uit binnen- en buitenland is bijzonder. Waar de meeste mensen bij sieraden aan goud in een etalage denken, gaat het hier om objecten die eerder in de buurt van beeldhouwkunst zitten. Daarnaast zijn er wisselende tentoonstellingen door het jaar heen.
Het archief
In hetzelfde gebouw zit het archief van de stad en de omliggende dorpen. Daar liggen bouwtekeningen, foto’s, krantenleggers, bevolkingsregisters en documenten die tot ver terug gaan. Voor wie de geschiedenis van zijn eigen huis, straat of familie wil uitzoeken, is dit het adres. Veel materiaal is inmiddels digitaal doorzoekbaar, maar de originelen inzien blijft iets anders dan een scan bekijken.
De bibliotheek
De bibliotheek is voor veel Apeldoorners de reden dat ze er wekelijks komen. Naast boeken lenen is het een plek om te werken, te lezen en te studeren, met een jeugdafdeling die op regenachtige middagen goud waard is. Er worden voorleesuurtjes, lezingen en cursussen gehouden, en dat maakt het gebouw levendiger dan de gemiddelde bibliotheek.
Wat je er kunt doen
- Een tentoonstelling bezoeken over kunst, mode of sieraden.
- Onderzoek doen in het archief naar je huis, je straat of je familie.
- Boeken lenen of rustig lezen en werken.
- Meedoen aan activiteiten voor kinderen in de vakanties.
- Experimenteren in de werkplaats waar bezoekers zelf aan de slag kunnen.
De werkplaats
CODA heeft een ruimte waar bezoekers zelf dingen kunnen maken en uitproberen, met technieken die je thuis niet zomaar hebt. Voor kinderen en jongeren is dat vaak het leukste deel van een bezoek, en het sluit aan bij de tentoonstellingen. Het is ook precies wat een museum van deze tijd doet, kijken en zelf doen naast elkaar zetten in plaats van alleen vitrines vullen.
Het herinneringscentrum
Aan CODA is een herinneringscentrum verbonden dat de geschiedenis van het Apeldoornsche Bosch vertelt, de Joodse psychiatrische inrichting die in Apeldoorn stond en waarvan de bewoners en het personeel in de oorlog zijn weggevoerd. Het is een indringend en belangrijk deel van de stadsgeschiedenis, en het maakt duidelijk waarom een museum en een archief in dezelfde stad bij elkaar horen.
Met kinderen
Het gebouw werkt goed met kinderen omdat je kunt schakelen. Wordt de tentoonstelling te lang, dan gaan ze naar de jeugdafdeling of naar de werkplaats. In de vakanties is er een programma dat daarop is afgestemd. Voor een regenachtige dag is dit in Apeldoorn een van de weinige plekken waar je met verschillende leeftijden tegelijk terechtkunt zonder dat iemand zich verveelt.
Praktisch
CODA ligt in het cultuurkwartier vlak bij de binnenstad, op loopafstand van het Marktplein en het station. Met de auto sta je in een garage in de buurt. Voor het archief is het verstandig om vooraf te kijken wat er digitaal beschikbaar is en wat je ter plekke moet inzien, want dan haal je uit een bezoek veel meer dan wanneer je met een lege vraag binnenloopt.
Wisselende tentoonstellingen
Omdat het programma per periode verandert, loont het om vooraf te kijken wat er hangt. De ene tentoonstelling is toegankelijk voor kinderen, de andere vraagt juist rust en aandacht. Wie regelmatig komt, kan kijken of een jaarkaart of een museumkaart uitkomt, want dan loop je makkelijker een keer voor een half uur binnen in plaats van te wachten tot je een hele middag hebt.
Beginnen met je eigen straat
Een aardige manier om het archief te gebruiken, is beginnen bij je eigen adres. Zoek de bouwtekening van je huis, kijk wie er woonden en hoe de straat er vroeger uitzag. Voor woningen uit de bloeiperiode van de stad ligt daar vaak verrassend veel. Daarna loop je nooit meer hetzelfde door je eigen buurt.
